Θέμα: Φορολογική μεταχείριση υπεραξίας
Φορολογική μεταχείριση πώλησης μεριδίων από φυσικά πρόσωπα
Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 42 και 43 του ν. 4172/2013 (Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος), η υπεραξία που προκύπτει από τη μεταβίβαση εταιρικών μεριδίων από φυσικά πρόσωπα φορολογείται αυτοτελώς με συντελεστή 15%.
Χαρακτηριστικά της φορολόγησης αυτής:
- εφαρμόζεται ανεξαρτήτως χρόνου διακράτησης,
- δεν υπόκειται σε επανεξέταση σκοπιμότητας,
- αποτελεί οριστική και τελική φορολόγηση της συναλλαγής.
Πρόκειται για ξεκάθαρο, σταθερό και απολύτως ασφαλές φορολογικό καθεστώς.
Φορολογική μεταχείριση πώλησης μεριδίων από νομικά πρόσωπα (προϋποθέσεις ένταξης στις διατάξεις του άρθρο 48Α ΚΦΕ)
Τα νομικά πρόσωπα τα οποία κατέχουν μερίδια για χρονικό διάστημα άνω των δύο (2) ετών ενδέχεται να απαλλαγούν από φόρο υπεραξίας κατά την πώληση, βάσει του άρθρου 48Α ΚΦΕ.
Πράγματι, το άρθρο 48Α προβλέπει απαλλαγή από φόρο υπεραξίας μόνο υπό αυστηρές και σωρευτικές προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων:
- ο πωλητής να είναι νομικό πρόσωπο,
- η συμμετοχή να είναι ≥10% και να διακρατείται ≥24 μήνες,
- να υφίσταται πραγματική οικονομική και επιχειρηματική ουσία,
- και να μην πρόκειται για καταχρηστική φορολογική διάρθρωση (άρθρο 38 ΚΦΔ).
Σημειώνεται ιδιαιτέρως ότι:
- το άρθρο 48Α δεν εφαρμόζεται σε φυσικά πρόσωπα,
- η μεταγενέστερη ίδρυση νέας εταιρείας και η μεταφορά μεριδίων λίγο πριν την πώληση δεν εξασφαλίζει την απαλλαγή,
- αντιθέτως, δημιουργεί υψηλό φορολογικό κίνδυνο απόρριψης λόγω καταχρηστικότητας.
Σε περίπτωση απόρριψης της εφαρμογής του άρθρου 48Α:
- η υπεραξία φορολογείται ως κέρδος νομικού προσώπου με συντελεστή 22%,
- επιπλέον επιβάλλεται φόρος μερισμάτων 5% κατά τη διανομή,
- ενώ δύνανται να προκύψουν τόκοι και πρόστιμα.
Το συνολικό αποτέλεσμα ενδέχεται να είναι φορολογικά δυσμενέστερο από την απευθείας εφαρμογή του 15%.